1. Tích vô hướng của hai vectơ trong không gian.
- Góc giữa hai véctơ trong không gian:
Góc giữa hai vectơ (khác véctơ không) là góc với
- Tích vô hướng của hai vectơ trong không gian:
Cho hai vectơ khác vectơ không :
Biểu thức được gọi là tích vô hướng của hai vectơ và
Nếu hoặc thì ta quy ước
2. Vectơ chỉ phương của đường thẳng.
- Vectơ là véctơ chỉ phương của đường thẳng nếu giá của song song hoặc trùng với .
- Nếu là vectơ chỉ phương của đường thẳng thì ( cũng là vectơ chỉ phương của d.
3. Góc giữa hai đường thẳng trong không gian.
Định nghĩa:
Góc giữa hai đường thẳng và trong không gian là góc giữa hai đường thẳng và cùng đi qua
một điểm và lần lượt song song với và
Nhận xét:
- Ta có thể lấy điểm thuộc một trong hai đường thẳng và , rồi vẽ một đường thẳng qua và song song
với đường thẳng còn lại.
- Nếu lần lượt là vectơ chỉ phương của và và ()= thì:
+ góc nếu
+ góc nếu
- Nếu hoặc thì
4. Hai đường thẳng vuông góc với nhau.
a) Định nghĩa:
Hai đường thẳng được gọi là vuông góc với nhau nếu góc giữa chúng bằng
b) Nhận xét:
- Nếu lần lượt là các VTCP của và thì:
- Nếu thì
- Hai đường thẳng vuông góc với nhau có thể cắt nhau hoặc chéo nhau.
c) Một số dạng toán thường gặp
Dạng 1: Tính góc giữa hai đường thẳng.
Phương pháp 1: Sử dụng định lý hàm số cô sin hoặc tỉ số lượng giác.
Phương pháp 2: Sử dụng công thức tính cô sin góc giữa hai đường thẳng biết hai véc tơ chỉ phương
của chúng.
*Để tính ta chọn ba véc tơ không đồng phẳng mà có thể tính được độ dài và góc
giữa chúng, sau đó biểu thị các véc tơ qua các véc tơ rồi thực hiện các tính toán.
Dạng 2: Chứng minh hai đường thẳng vuông góc.
Phương pháp:
Để chứng minh hai đường thẳng vuông góc ta thực hiện một trong các cách:
Cách 1: Chứng minh , trong đó là các VTCP của .
Cách 2: Sử dụng tính chất
Cách 3: Sử dụng định lý Pi-ta-go hoặc xác định góc giữa và tính trực tiếp góc đó.