Hoạt động (Trang 51 SGK Vật lí 10, Bộ Kết Nối Tri Thức):
1. Hãy đề xuất phương án thí nghiệm để kiểm tra những kết luận 1 và 2.
Tầm xa của vật bị ném ngang phụ thuộc vào độ cao H của vật khi bị ném và vận tốc ném.
Nếu từ cùng một độ cao đồng thời ném các vật khác nhau với vận tốc khác nhau thì vật
nào có vận tốc ném lớn hơn sẽ có tầm xa lớn hơn.
- Phương án thí nghiệm:
+ Dùng một cục tẩy chì và một nắp chai, đặt trên mép một mặt bàn nhẵn nằm ngang
đặt cạnh một hố cát (mục đích để vật khi tiếp xúc với cát không bị nảy lên, đo tầm xa
được chính xác hơn).
+ Lần lượt dùng tay búng vào cục tẩy và nắp chai các lực khác nhau sao cho lực búng
vào cục tẩy mạnh hơn (cung cấp vận tốc đầu khác nhau).
+ Đo tầm xa của cục tẩy và nắp chai thì thấy cục tẩy có tầm xa lớn hơn.
=>Tầm xa của vật bị ném ngang phụ thuộc vào độ cao H của vật khi bị ném và vận tốc
ném. Nếu từ cùng một độ cao đồng thời ném các vật khác nhau với vận tốc khác nhau
thì vật nào có vận tốc ném lớn hơn sẽ có tầm xa lớn hơn.
Kết luận 2: Nếu từ các độ cao khác nhau ném ngang các vật với cùng vận tốc thì vật
nào được ném ở độ cao lớn hơn sẽ có tầm xa lớn hơn.
- Phương án thí nghiệm:
+ Dùng 2 cục tẩy giống nhau, hai chiếc bàn phẳng nhẵn có độ cao khác nhau (hai
chiếc bàn đặt trên cùng một mặt phẳng nằm ngang), và một chiếc bút bi có nẫy
bấm như hình dưới. Làm thí nghiệm cạnh một hố cát giống như thí nghiệm trên.
+ Đặt các cục tẩy trên các mặt bàn (đặt sát mép bàn).
+ Đặt bút bi sát với các cục tẩy và bấm nẫy để bút bi tác dụng lực vào cục
tẩy làm cục tẩy chuyển động ngang.
+ Kết quả cục tẩy trên chiếc bàn có độ cao lớn hơn sẽ có tầm xa lớn hơn.
=> Nếu từ các độ cao khác nhau ném ngang các vật với cùng vận tốc thì vật
nào được ném ở độ cao lớn hơn sẽ có tầm xa lớn hơn.
2. Dùng thước kẻ giữ ba viên bi (sắt, thủy tinh và gỗ) có cùng kích thước,
trên một tấm thủy tinh đặt nghiêng trên mặt bàn rồi nâng thước lên (Hình 12.5).
Hãy dự đoán tầm xa của ba viên bi và làm thí nghiệm kiểm tra.
- Ba viên bi này có cùng độ cao H và có cùng vận tốc ban đầu nên tầm xa của ba viên
bi này như nhau.
- Học sinh tự làm thí nghiệm kiểm tra.