Blog Chia sẻ kiến thức Tình huống truyện là gì? Những lưu ý khi dùng tình huống truyện

Tình huống truyện là gì? Những lưu ý khi dùng tình huống truyện

14:11 11/03/2022

Tình huống truyện là một trong những kiến ​​thức học sinh cần tiếp thu và ghi nhớ rõ. Đặc biệt là đối với học sinh lớp 9, bởi chính lượng kiến ​​thức về tình huống truyện sẽ giúp các bạn vận dụng chi tiết và cảm nhận rõ hơn giá trị nội dung của tác phẩm văn học.  

Colearn sẽ mang đến những chia sẻ những kiến ​​thức này để các bạn học sinh hiểu rõ hơn về tình huống truyện. Sau đây, chúng ta sẽ xem xét nội dung kiến ​​thức khái quát cũng như tầm quan trọng của tình huống truyện nhé! 

Tình huống truyện “chiếc lược ngà”
Tình huống truyện là gì?

Kiến thức khái quát về tình huống truyện

Tình huống truyện có thể nói là linh hồn của truyện. Vì vậy, không thể bỏ qua yếu tố cốt lõi này khi tạo ra các tác phẩm nghệ thuật liên quan đến kể chuyện. Vậy tình huống truyện là gì? Vai trò và tác dụng của tình huống truyện ra sao?

Thế nào là tình huống truyện

Tình huống truyện là tình huống cụ thể, xảy ra là thời điểm do sự kiện cụ thể của truyện tạo nên, khiến cuộc sống có cái nhìn gần gũi nhất và thể hiện rõ nhất dụng ý lí tưởng của tác giả. Là một khoảnh khắc của dòng chảy đời sống mà qua khoảnh khắc ấy ta thấy được vĩnh viễn, qua giọt nước thấy được đại dương. 

Chỉ những tình tiết hay nhất nói lên được tình huống vặn vẹo, hấp dẫn và khắc họa được tâm lý, hành vi của nhân vật mới được coi là tình huống truyện.

Xem thêm: Cách học thuộc Văn nhanh và hiệu quả nhất nên biết

Nhận định tình huống truyện của các nhà văn nổi tiếng

Nhà văn Nguyễn Minh Châu đã rẽ qua một hướng khác của định nghĩa chính xác về tình huống truyện và miêu tả tình huống truyện bằng ngòi bút tài hoa: “Tình huống truyện là thứ nước rửa ảnh làm nổi hình nổi sắc nhân vật”

Tác dụng của tình huống truyện

Nhờ những tình huống mang đặc điểm trên, tác giả mới có thể tạo ra những tình huống, tình huống cho nhân vật. Điều này cho phép nhân vật đưa ra lựa chọn và thể hiện suy nghĩ, tâm lý và hành vi của nhân vật. 

Tác dụng của tình huống truyện chính là giúp con người bộc dũng khí và nhân cách của mình. Trong tác phẩm tự sự, tình huống có vai trò đặc biệt quan trọng, và việc thể hiện số phận, tính cách của nhân vật là một trong những chủ đề cốt lõi và là mấu chốt để khám phá tác phẩm.

Xem thêm: Cách tính điểm đại học chính xác nhất nên biết

Phân tích tình huống truyện nhân vật Tràng

Áp dụng kiến thức vào bài học

Tình huống truyện quan trọng như thế nào? 

Tình huống truyện đóng vai trò vô cùng quan trọng, có thể nói tình huống truyện như “chìa khoá vạn năng điều hành cốt truyện”. 

Các vai trò của tình huống truyện là:

  • Từ tình huống truyện được mở rộng các sự kiện, diễn biến của tình tiết.  
  • Tính cách của nhân vật được thể hiện rõ nét qua cách dựng truyện. 
  • Giải quyết những mâu thuẫn, xung đột trong bối cảnh trần thuật bộc lộ rõ ​​tư tưởng chủ đạo của tác phẩm và dụng ý nghệ thuật của tác giả.  
  • Tạo tình huống độc đáo thể hiện năng lực quan sát, khám phá bản chất của cuộc sống và bản chất của con người của nhà văn.
  • Phân loại tình huống truyện


Xem thêm: Trạng ngữ là gì? Bài tập áp dụng các loại trạng ngữ

Việc xác định các loại tình huống truyện là dựa vào việc phổ biến các yếu tố cụ thể để xác định xem một truyện ngắn có tình huống truyện như thế nào. Có 3 loại tình huống được các tác giả chú ý xây dựng: 

Tình huống truyện hành động

Là loại đặc biệt mà trong đó nhân vật bị đẩy tới một tình huống (thường sẽ là những tình huống éo le) chỉ có thể giải quyết bằng hành động. Các yếu tố nhân vật được nâng lên bằng hệ thống điều hành vi, hoạt động của nó, các khác biệt về mặt bình thường được quan tâm. Vì vậy, nó quyết định diện mạo của toàn truyện: truyện ngắn giàu kịch tính.

Tình huống truyện tâm trạng

Là một sự kiện đặc biệt trong cuộc sống khi một nhân vật rơi vào tình huống gây ra những biến động nhất định trong thế giới tình cảm. Tình huống này thường dẫn đến một loại nhân cách: một người dễ xúc động. Nghĩa là, kiểu nhân vật được thể hiện chủ yếu thông qua nội tâm của chính người viết, và nhà văn tạo ra hình tượng nhân vật chủ yếu thông qua hệ thống vật chất của tình cảm và nhiều phức hợp cảm xúc khác nhau. Các khía cạnh khác (ngoại hình, hành động, lý do, v.v.) ít bị ảnh hưởng hơn. 

Xem thêm: HƯỚNG DẪN CÁCH LÀM BÀI VĂN MIÊU TẢ SỐNG ĐỘNG

Tình huống truyện nhận thức

Là một sự kiện đặc biệt trong cuộc sống đặt một nhân vật vào một tình huống bất thường. Cần hiểu và tự giáo dục cho mình những bài học nhận thức và ứng xử với các vấn đề (cuộc sống, nghệ thuật, v.v.). Kiểu nhân vật trong tình huống này tất nhiên là kiểu nhân vật duy tâm. Nghĩa là, các kiểu nhân vật được sử dụng chủ yếu trong đời sống nhận thức lý tính của họ. Chất liệu cơ bản để dệt nên một nhân vật là hệ thống quan sát, phân tích, suy luận, suy luận và chiêm nghiệm. Ở mức dày đặc nhất, mỗi nhân vật dường như đều được nhân hóa tư duy. Sự xuất hiện của loại truyện ngắn này tất nhiên cũng mang tính triết lý.

Tình huống truyện "Làng"
Hiểu được các loại tình huống truyện

Trong tất cả các câu chuyện, việc xây dựng tình huống truyện đóng vai trò vô cùng quan trọng. Vì vậy, điều quan trọng là phải hiểu tình huống truyện là gì và cách xây dựng, phát triển nó. Mong rằng những kiến ​​thức chia sẻ trên đây sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về tình huống trong truyện và vận dụng vào các bài tập, bài tập có liên quan. 

Chia sẻ