Blog Chia sẻ kiến thức Nghệ thuật kể chuyện trong tác phẩm văn học

Nghệ thuật kể chuyện trong tác phẩm văn học

13:43 10/10/2023
<p style="line-height: 1.4;">Nghệ thuật kể chuyện l&agrave; phương thức tuyền tải th&ocirc;ng điệp v&agrave; kết nối con người qua những c&acirc;u chuyện đầy cảm x&uacute;c. Với kĩ thuật kể chuyện s&acirc;u sắc, nh&agrave; văn đ&atilde; khơi dậy sự tưởng tượng v&agrave; k&iacute;ch th&iacute;ch tinh thần s&aacute;ng tạo của người đọc. C&ugrave;ng CoLearn t&igrave;m hiểu về <strong>nghệ thuật kể chuyện v&agrave; vai tr&ograve; của n&oacute; trong văn học v&agrave; đời sống.</strong></p> <h1 style="line-height: 1.4;"><strong>1. Định nghĩa "Nghệ thuật kể chuyện"</strong></h1> <p style="line-height: 2;"><em>"Nghệ thuật kể chuyện" l&agrave; g&igrave;?</em></p> <p style="line-height: 1.4;">Nghệ thuật kể chuyện trong văn học l&agrave; một <a href="https://colearn.vn/video/1.-phuong-thuc-bieu-dat-1629356895" target="_blank" rel="noopener"><span style="color: #057bf4;"><strong>phương ph&aacute;p biểu đạt</strong></span></a> s&aacute;ng tạo gi&uacute;p truyền tải th&ocirc;ng điệp v&agrave; kết nối con người qua bằng việc sử dụng từ ngữ v&agrave; kĩ năng ph&acirc;n t&iacute;ch t&igrave;nh huống để tạo ra một c&acirc;u chuyện hấp dẫn v&agrave; c&oacute; t&iacute;nh thuyết phục. Phương ph&aacute;p n&agrave;y c&oacute; thể được sử dụng trong nhiều thể loại văn học, bao gồm tiểu thuyết, truyện ngắn, truyện tranh, phim, v.v. Với kĩ thuật kể chuyện s&acirc;u sắc, c&aacute;c nh&agrave; văn kh&ocirc;ng chỉ khơi dậy sự tưởng tượng v&agrave; k&iacute;ch th&iacute;ch tinh thần s&aacute;ng tạo của người đọc m&agrave; c&ograve;n g&oacute;p phần thắt chặt mối li&ecirc;n kết v&agrave; sự th&ocirc;ng cảm giữa mọi người.</p> <p style="line-height: 1.4;"><img class="wscnph" style="max-width: 100%;" src="https://static.colearn.vn:8413/v1.0/upload/library/01112023/nghe-thuat-ke-chuyen-LShhi0.png" /></p> <h1 style="line-height: 1.4;"><strong>2. C&aacute;c yếu tố trong "Nghệ thuật kể chuyện"</strong></h1> <p style="line-height: 1.4;">Nghệ thuật kể chuyện l&agrave; sự kết hợp của nhiều yếu tố kh&aacute;c nhau. Dưới đ&acirc;y l&agrave; một số yếu tố quan trọng trong nghệ thuật kể chuyện.</p> <h2 style="line-height: 1.4;"><strong>2.1. Cấu tr&uacute;c c&acirc;u chuyện</strong></h2> <p style="line-height: 1.4;">Đa số c&acirc;u chuyện tu&acirc;n theo m&ocirc; h&igrave;nh gồm 3 phần: phần giới thiệu (nơi c&acirc;u chuyện bắt đầu), n&uacute;t thắt (nơi xung đột ph&aacute;t triển) v&agrave; kết quả (phần giải quyết xung đột) gi&uacute;p c&acirc;u chuyện c&oacute; sự tiến triển v&agrave; dễ d&agrave;ng theo d&otilde;i. C&aacute;c c&acirc;u chuyện được cấu tr&uacute;c th&agrave;nh ba phần ri&ecirc;ng biệt, nhưng kh&ocirc;ng nhất thiết phải lu&ocirc;n giữ theo thứ tự.</p> <h3 style="line-height: 1.4;">2.1.1. Phần giới thiệu (Mở đầu)</h3> <p style="line-height: 1.4;">Phần mở đầu của một c&acirc;u chuyện thường giới thiệu cho người đọc về bối cảnh v&agrave; những nh&acirc;n vật ch&iacute;nh. Đ&acirc;y l&agrave; nơi ch&uacute;ng ta c&oacute; c&aacute;i nh&igrave;n đầu ti&ecirc;n về đời sống, ho&agrave;n cảnh m&agrave; c&acirc;u chuyện diễn ra. Ở đ&acirc;y, người kể chuyện x&aacute;c định vị tr&iacute; của m&igrave;nh trong d&ograve;ng chảy thời gian: c&oacute; thể l&agrave; sự kiện đ&atilde; qua, đang diễn ra hay sắp tới cũng như ho&agrave;n cảnh của c&acirc;u chuyện v&agrave; tốc độ diễn ra.&nbsp;</p> <p style="line-height: 1.4;">Sau đ&oacute;, t&aacute;c giả sẽ lồng gh&eacute;p th&ecirc;m c&aacute;c t&igrave;nh huống truyện v&agrave; đưa c&acirc;u chuyện chuyển m&igrave;nh v&agrave;o giai đoạn ch&iacute;nh - n&uacute;t thắt.</p> <h3 style="line-height: 1.4;">2.1.2. Phần th&acirc;n (N&uacute;t thắt)</h3> <p style="line-height: 1.4;">Ph&acirc;n th&acirc;n của t&aacute;c phẩm văn học hay c&ograve;n gọi l&agrave; Cao tr&agrave;o cả c&acirc;u chuyện. Đ&acirc;y l&agrave; nơi m&agrave; tất cả xung đột, căng thẳng v&agrave; diễn biến ch&iacute;nh được được ph&aacute;t triển v&agrave; đẩy đến đỉnh điểm. Tại phần n&agrave;y, nh&agrave; văn thể hiện được khả năng x&acirc;y dựng t&igrave;nh huống truyện của m&igrave;nh để giữ ch&acirc;n, thu h&uacute;t người đọc tiếp tục t&igrave;m hiểu s&acirc;u hơn về diễn biến. C&aacute;c sự kiện v&agrave; h&agrave;nh động được tr&igrave;nh b&agrave;y một c&aacute;ch logic, kh&eacute;o l&eacute;o theo tr&igrave;nh tự thời gian, diễn biến cảm x&uacute;c, t&acirc;m l&yacute; nh&acirc;n vật.&nbsp;</p> <p style="line-height: 1.4;">Điểm nổi bật ở n&uacute;t thắt kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; việc tiết lộ th&ecirc;m về nh&acirc;n vật, m&agrave; c&ograve;n ở việc chứng minh sự ph&aacute;t triển của họ, khả năng đối mặt v&agrave; giải quyết vấn đề. Đ&acirc;y l&agrave; giai đoạn m&agrave; ch&uacute;ng ta thấy r&otilde; bản chất thực sự của nh&acirc;n vật v&agrave; c&aacute;ch họ tương t&aacute;c với t&igrave;nh huống, đời sống thường ng&agrave;y.</p> <p style="line-height: 1.4;"><em>Xem th&ecirc;m: <a href="https://colearn.vn/cau-hoi/707455" target="_blank" rel="noopener"><span style="color: #057bf4;"><strong>Ph&acirc;n t&iacute;ch nghệ thuật x&acirc;y dựng t&igrave;nh huống của truyện ngắn "c&aacute;i chết của con Mực" của nh&agrave; văn Kim L&acirc;n</strong></span></a></em></p> <h3 style="line-height: 1.4;"><strong>2.1.3. Phần kết (Giải quyết xung đột)</strong></h3> <p style="line-height: 1.4;">Ở giai đoạn cuối của c&acirc;u chuyện, mọi xung đột v&agrave; t&igrave;nh huống phức tạp đều được giải quyết, đưa c&acirc;u chuyện về một kết th&uacute;c kh&eacute;p k&iacute;n hoặc mở. Nếu như kết th&uacute;c kh&eacute;p k&iacute;n cung cấp một kết luận r&otilde; r&agrave;ng, giải th&iacute;ch những băn khoăn v&agrave; c&acirc;u hỏi m&agrave; người đọc thắc mắc th&igrave; c&aacute;i kết mở sẽ tiếp tục mở ra một kh&ocirc;ng gian tưởng tượng cho người đọc suy ngẫm về diễn biến tiếp theo của c&acirc;u chuyện. Mỗi t&aacute;c phẩm đều sẽ mang đến những c&acirc;u chuyện chứa th&ocirc;ng điệp, &yacute; nghĩa nh&acirc;n văn m&agrave; t&aacute;c giả muốn truyền đạt hoặc l&agrave; những kinh nghiệm m&agrave; t&aacute;c giả đ&uacute;c kết được để gửi gắm qua từng con chữ.</p> <p style="line-height: 1.4;">Cuối c&ugrave;ng, một t&aacute;c phẩm hay kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; một c&acirc;u chuyện c&oacute; kết th&uacute;c thỏa đ&aacute;ng m&agrave; c&ograve;n l&agrave; c&aacute;ch ch&uacute;ng ta t&igrave;m hiểu v&agrave; suy ngẫm về bản th&acirc;n m&igrave;nh, thế giới xung quanh v&agrave; những gi&aacute; trị nh&acirc;n văn từ t&aacute;c phẩm. Những người c&oacute; kỹ năng đọc hiểu tốt thường c&oacute; khả năng li&ecirc;n hệ c&acirc;u chuyện với cuộc sống thực tế, những kiến thức trước đ&oacute; hoặc với những trải nghiệm c&aacute; nh&acirc;n của m&igrave;nh. Nghệ thuật kể chuyện gi&uacute;p tạo ra những điểm li&ecirc;n kết giữa thế giới trong c&acirc;u chuyện v&agrave; thế giới thực của người đọc.</p> <p style="line-height: 1.4;">Xem th&ecirc;m:<a href="https://colearn.vn/video/1.-cach-lam-cac-dang-doc-hieu-phan-1-1634541881" target="_blank" rel="noopener"> <span style="color: #057bf4;"><em><strong>Kỹ năng l&agrave;m dạng b&agrave;i đọc hiểu&nbsp;</strong></em></span></a></p> <h2 style="line-height: 1.4;"><strong>2.2. X&acirc;y dựng nh&acirc;n vật</strong></h2> <p style="line-height: 1.4;">Một trong những yếu tố quan trọng nhất của một c&acirc;u chuyện l&agrave; khả năng tạo ra những nh&acirc;n vật v&agrave; diễn biến ph&aacute;t triển t&acirc;m l&yacute; của nh&acirc;n vật. Mỗi nh&acirc;n vật mang đến một g&oacute;c nh&igrave;n, một lối sống, v&agrave; một bộ gi&aacute; trị ri&ecirc;ng, v&agrave; sự tương t&aacute;c giữa họ thường l&agrave; nguồn của những xung đột, t&igrave;nh huống v&agrave; cảm x&uacute;c trong c&acirc;u chuyện. Họ l&agrave; nguồn sống của c&acirc;u chuyện, v&agrave; những mục ti&ecirc;u, khao kh&aacute;t, v&agrave; nỗi lo sợ của họ thường định h&igrave;nh n&ecirc;n bối cảnh v&agrave; động lực của to&agrave;n bộ c&acirc;u chuyện.</p> <p style="line-height: 1.4;">Khi nh&acirc;n vật trong c&acirc;u chuyện được mi&ecirc;u tả một c&aacute;ch chi tiết v&agrave; s&acirc;u sắc, người đọc dễ d&agrave;ng tạo ra một mối quan hệ với họ. Họ c&oacute; thể thấy ch&iacute;nh m&igrave;nh trong những cảm x&uacute;c, t&igrave;nh huống v&agrave; quyết định của nh&acirc;n vật, v&agrave; điều n&agrave;y gi&uacute;p tăng cường sự li&ecirc;n kết giữa người đọc v&agrave; c&acirc;u chuyện.</p> <h2 style="line-height: 1.4;"><span style="color: #000000;"><strong>2.3. Nghệ thuật sử dụng ng&ocirc;n từ</strong></span></h2> <p style="line-height: 1.4;">Nghệ thuật sử dụng ng&ocirc;n từ kh&ocirc;ng chỉ gi&uacute;p l&agrave;m cho văn bản trở n&ecirc;n hấp dẫn m&agrave; c&ograve;n dẫn dắt c&aacute;c cung bậc cảm x&uacute;c của người đọc trong suốt c&acirc;u chuyện.&nbsp;</p> <p style="line-height: 1.4;">Sự lựa chọn từ vựng v&agrave; c&aacute;ch diễn đạt c&oacute; thể gợi l&ecirc;n một loạt c&aacute;c cảm x&uacute;c của nh&acirc;n vậy từ hạnh ph&uacute;c, buồn b&atilde;, căng thẳng đến sự y&ecirc;n b&igrave;nh. Ng&ocirc;n từ gi&uacute;p t&aacute;c giả truyền đạt t&igrave;nh cảm v&agrave; trạng th&aacute;i t&acirc;m l&yacute; của nh&acirc;n vật, cũng như tạo ra những h&igrave;nh ảnh sống động v&agrave; &yacute; nghĩa trong t&acirc;m tr&iacute; của người đọc, gi&uacute;p họ "nh&igrave;n thấy" v&agrave; "cảm nhận" c&acirc;u chuyện thay v&igrave; chỉ đơn thuần đọc n&oacute;, từ đ&oacute; gi&uacute;p người đọc hiểu r&otilde; về t&iacute;nh c&aacute;ch, h&igrave;nh ảnh của c&aacute;c nh&acirc;n vật trong c&acirc;u chuyện.&nbsp;</p> <p style="line-height: 1.4;">Nghệ thuật sử dụng ng&ocirc;n từ l&agrave; một c&ocirc;ng cụ mạnh mẽ m&agrave; c&aacute;c nh&agrave; văn sử dụng để tạo ra trải nghiệm đọc m&ecirc; hoặc v&agrave; kh&ocirc;ng thể qu&ecirc;n. Điều n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ gi&uacute;p c&acirc;u chuyện trở n&ecirc;n sống động v&agrave; thực sự, m&agrave; c&ograve;n gi&uacute;p tăng cường sự li&ecirc;n kết giữa người đọc v&agrave; văn bản.</p> <h1 style="line-height: 1.4;"><strong>3. Vai tr&ograve; của "Nghệ thuật kể chuyện" trong văn học v&agrave; thực tế</strong></h1> <p style="line-height: 1.4;">Nghệ thuật kể chuyện được coi như linh hồn của t&aacute;c phẩm đưa ra những chuyển biến c&acirc;u chuyện theo một c&aacute;ch hấp dẫn nhất nhằm mang tới những gi&aacute; trị, b&agrave;i học nh&acirc;n văn cho mọi thế hệ.</p> <h2 style="line-height: 1.4;">3.1. Nghệ thuật kể chuyện phản chiếu văn h&oacute;a v&agrave; lịch sử</h2> <p style="line-height: 1.4;">Nghệ thuật kể chuyện m&ocirc; tả sống động v&agrave; ch&acirc;n thực hiện thực cuộc sống tại một thời điểm c&oacute; thể l&agrave; qu&aacute; khứ hoặc hiện tại t&ugrave;y thuộc v&agrave;o c&acirc;u chuyện của t&aacute;c giả. Qua nghệ thuật kể chuyện, văn học trở th&agrave;nh bức tranh phản &aacute;nh văn h&oacute;a, gi&aacute; trị v&agrave; lịch sử của một x&atilde; hội, gi&uacute;p con người hiểu biết v&agrave; kết nối với qu&aacute; khứ của m&igrave;nh.</p> <p style="line-height: 1.4;">V&iacute; dụ: <span style="color: #1c32ff;"><em><strong><a style="color: #1c32ff;" href="https://colearn.vn/cau-hoi/704204" target="_blank" rel="noopener">Bức tranh đời sống thế kỷ 20 trong t&aacute;c phẩm Một bữa no của Nam Cao</a></strong></em></span></p> <p style="line-height: 1.4;"><span style="color: #1c32ff;"><em><strong><img class="wscnph" style="max-width: 100%;" src="https://static.colearn.vn:8413/v1.0/upload/library/01112023/88491c96-3cc4-49ed-874c-f367ef5b8d65.jpeg" /></strong></em></span></p> <h2 style="line-height: 1.4;">3.2. Nghệ thuật kể chuyện bồi dưỡng tr&iacute; tưởng tượng v&agrave; t&acirc;m hồn</h2> <p style="line-height: 1.4;">Một c&acirc;u chuyện kể đ&uacute;ng c&aacute;ch c&oacute; khả năng chạm đến những cảm x&uacute;c s&acirc;u thẳm của người đọc, khắc s&acirc;u trong t&acirc;m tr&iacute; họ. Qua những t&igrave;nh huống trong t&aacute;c phẩm, người đọc được đưa v&agrave;o một thế giới kh&aacute;c, nơi m&agrave; họ c&oacute; thể trải nghiệm, cảm nhận v&agrave; tương t&aacute;c với m&ocirc;i trường, sự kiện v&agrave; nh&acirc;n vật một c&aacute;ch tư duy. Những n&uacute;t thắt trong c&acirc;u chuyện đ&atilde; th&aacute;ch thức tr&iacute; tưởng tượng của người đọc, khiến họ tự h&igrave;nh dung ra c&aacute;c khả năng v&agrave; lựa chọn kh&aacute;c nhau. Từ đ&oacute;, mở ra những kh&ocirc;ng gian tưởng tượng đầy m&ecirc; hoặc, nơi người đọc c&oacute; thể m&ecirc; mải lạc l&otilde;ng trong những t&igrave;nh tiết phong ph&uacute; v&agrave; cuộc sống độc đ&aacute;o của nh&acirc;n vật.</p> <p style="line-height: 1.4;">Ngo&agrave;i ra, nghệ thuật kể chuyện c&ograve;n l&agrave; cầu nối giữa thế giới thực v&agrave; thế giới tinh thần. Qua c&aacute;c c&acirc;u chuyện, con người c&oacute; thể thấu hiểu được những gi&aacute; trị nh&acirc;n văn, b&agrave;i học về t&igrave;nh y&ecirc;u, l&ograve;ng dũng cảm, sự hy sinh v&agrave; những khao kh&aacute;t s&acirc;u sắc của con người. Những cảm x&uacute;c, suy tư v&agrave; nhận định được thể hiện qua từng trang s&aacute;ch gi&uacute;p bồi dưỡng t&acirc;m hồn, mở rộng tầm nh&igrave;n v&agrave; s&acirc;u lắng hơn trong c&aacute;ch cảm nhận cuộc sống.</p> <p style="line-height: 1.4;">Như vậy, nghệ thuật kể chuyện kh&ocirc;ng chỉ tăng cường sự li&ecirc;n kết giữa người đọc với c&acirc;u chuyện, t&aacute;c giả m&agrave; c&ograve;n nu&ocirc;i dưỡng t&acirc;m hồn của người đọc.&nbsp;</p> <p style="line-height: 1.4;">&nbsp;</p><style>img{max-width: 100%;}</style>
Chia sẻ