5. Lắng nghe và phản hồi về nội dung một bài thuyết trình kết quả nghiên cứu
Soạn bài Nói và nghe Lắng nghe và phản hồi về nội dung một bài thuyết trình kết quả nghiên cứu SGK Ngữ Văn 10 tập 1 Kết nối tri thức - siêu ngắn
<div id="box-content"> <div id="before_sub_question_nav"></div> <div style="height: auto !important;" data-id="sp-target-div-outstream"><span style="color: #000000;"><strong>Chuẩn bị n&oacute;i</strong></span></div> <div id="sub-question-1" class="box-question top20"> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">* Vấn đề nghi&ecirc;n cứu: Nghệ thuật s&acirc;n khấu ch&egrave;o.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">* Một số luận điểm ch&iacute;nh:</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">- Những loại h&igrave;nh văn h&oacute;a như ch&egrave;o, tuồng, cải lương,... qua nhiều giai đoạn h&igrave;nh th&agrave;nh v&agrave; ph&aacute;t triển d&ugrave; mang đậm chất địa phương của từng v&ugrave;ng nhưng kh&aacute;i qu&aacute;t chung vẫn mang đậm chất văn h&oacute;a d&acirc;n gian Việt Nam. Ch&egrave;o l&agrave; loại h&igrave;nh nghệ thuật s&acirc;n khấu cổ truyền d&acirc;n gian l&acirc;u đời nhất của Việt Nam.&nbsp;</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">- S&acirc;n khấu biểu diễn ch&egrave;o đa dạng: s&acirc;n đ&igrave;nh, s&acirc;n khấu chuy&ecirc;n nghiệp, c&aacute;c lễ hội ở một số đền ch&ugrave;a,... Quy m&ocirc; lớn nhất của c&aacute;c đơn vị nghệ thuật Ch&egrave;o l&agrave; Nh&agrave; h&aacute;t Ch&egrave;o rồi đến Đo&agrave;n Ch&egrave;o, một số tỉnh chỉ bi&ecirc;n chế đội hoặc tổ Ch&egrave;o thuộc đo&agrave;n nghệ thuật.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">- Ch&egrave;o kh&ocirc;ng c&oacute; cấu tr&uacute;c cố định năm hồi một kịch như trong s&acirc;n khấu ch&acirc;u &Acirc;u m&agrave; c&aacute;c nghệ sỹ tham gia diễn ch&egrave;o thường ứng diễn. Diễn vi&ecirc;n đ&oacute;ng ch&egrave;o n&oacute;i chung l&agrave; những người kh&ocirc;ng chuy&ecirc;n, hợp nhau trong những tổ chức văn nghệ d&acirc;n gian gọi l&agrave; phường ch&egrave;o hay phường tr&ograve;...</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">- Ch&egrave;o sử dụng tối thiểu l&agrave; hai loại nhạc cụ d&acirc;y l&agrave; đ&agrave;n nguyệt v&agrave; đ&agrave;n nhị, đồng thời th&ecirc;m cả s&aacute;o nữa. Ngo&agrave;i ra, c&aacute;c nhạc c&ocirc;ng c&ograve;n sử dụng th&ecirc;m trống v&agrave; chũm chọe. Bộ g&otilde; nếu đầy đủ th&igrave; c&oacute; trống c&aacute;i, trống con, trống cơm, thanh la, m&otilde;.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;"><strong>B&agrave;i b&aacute;o c&aacute;o n&oacute;i mẫu</strong></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ch&egrave;o l&agrave; nghệ thuật s&acirc;n khấu d&acirc;n gian truyền thống xuất hiện từ l&acirc;u đời v&agrave; mang bản sắc d&acirc;n tộc đậm đ&agrave; nhất của d&acirc;n tộc Việt Nam. Trong kho t&agrave;ng văn h&oacute;a nghệ thuật d&acirc;n gian d&acirc;n tộc, ch&egrave;o l&agrave; một loại h&igrave;nh s&acirc;n khấu kịch h&aacute;t đậm đ&agrave; t&iacute;nh d&acirc;n tộc, với sự kết hợp nhuần nhuyễn của h&agrave;ng loạt yếu tố: h&aacute;t, m&uacute;a, nhạc, kịch mang t&iacute;nh nguy&ecirc;n hợp v&ocirc; c&ugrave;ng độc đ&aacute;o. C&aacute;ch b&agrave;i tr&iacute; s&acirc;n khấu h&aacute;t ch&egrave;o l&agrave; một kh&acirc;u quan trọng để g&oacute;p phần tạo n&ecirc;n gi&aacute; trị văn h&oacute;a đặc sắc của loại h&igrave;nh nghệ thuật s&acirc;n khấu d&acirc;n gian n&agrave;y.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Dựa tr&ecirc;n khảo s&aacute;t, thống k&ecirc; c&aacute;ch b&agrave;i tr&iacute; s&acirc;n khấu của một số vở ch&egrave;o đ&atilde; được tr&igrave;nh diễn, ch&uacute;ng t&ocirc;i nhận thấy c&aacute;c dụng cụ tr&ecirc;n s&acirc;n khấu của từng vở ch&egrave;o đều c&oacute; vai tr&ograve; kh&aacute;c nhau, c&oacute; sự li&ecirc;n quan đến nội dung kịch bản. Ch&uacute;ng t&ocirc;i cho rằng kh&ocirc;ng thể d&ugrave;ng c&aacute;ch b&agrave;i tr&iacute; s&acirc;n khấu của c&aacute;c loại h&igrave;nh nghệ thuật kh&aacute;c để đ&aacute;nh gi&aacute; c&aacute;ch b&agrave;i tr&iacute; s&acirc;n khấu của ch&egrave;o.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Nếu s&acirc;n khấu truyền thống Trung Quốc c&oacute; đại diện ti&ecirc;u biểu l&agrave; Kinh kịch của Bắc Kinh, Nhật Bản c&oacute; kịch n&ocirc; đại diện cho nghệ thuật truyền thống th&igrave; ti&ecirc;u biểu nhất của s&acirc;n khấu truyền thống Việt Nam l&agrave; ch&egrave;o. S&acirc;n khấu ch&egrave;o l&agrave; loại h&igrave;nh nghệ thuật tổng hợp c&aacute;c yếu tố d&acirc;n ca, d&acirc;n vũ v&agrave; c&aacute;c loại h&igrave;nh nghệ thuật d&acirc;n gian kh&aacute;c ở v&ugrave;ng đồng bằng Bắc Bộ. N&oacute; l&agrave; h&igrave;nh thức kể chuyện bằng s&acirc;n khấu, lấy s&acirc;n khấu v&agrave; diễn vi&ecirc;n l&agrave;m phương tiện giao lưu với c&ocirc;ng ch&uacute;ng, v&agrave; c&oacute; thể được biểu diễn ngẫu hứng. S&acirc;n khấu ch&egrave;o d&acirc;n gian đơn giản, m&agrave; cũng rất đa dạng c&oacute; thể l&agrave; s&acirc;n đ&igrave;nh, s&acirc;n khấu chuy&ecirc;n nghiệp, c&aacute;c lễ hội ở một số đền ch&ugrave;a,... Quy m&ocirc; lớn nhất của c&aacute;c đơn vị nghệ thuật Ch&egrave;o l&agrave; Nh&agrave; h&aacute;t Ch&egrave;o rồi đến Đo&agrave;n Ch&egrave;o, một số tỉnh chỉ bi&ecirc;n chế đội hoặc tổ Ch&egrave;o thuộc đo&agrave;n nghệ thuật.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Trước kia ch&egrave;o chỉ c&oacute; phần n&oacute;i v&agrave; ng&acirc;m c&aacute;c b&agrave;i d&acirc;n ca, nhưng do ảnh hưởng của nghệ thuật do người l&iacute;nh bị bắt mang tới, ch&egrave;o c&oacute; th&ecirc;m phần h&aacute;t. Nội dung của c&aacute;c vở ch&egrave;o lấy từ những truyện cổ t&iacute;ch, truyện N&ocirc;m; được n&acirc;ng l&ecirc;n một mức cao bằng nghệ thuật s&acirc;n khấu mang gi&aacute; trị hiện thực v&agrave; tư tưởng s&acirc;u sắc. Tiếng h&aacute;t ch&egrave;o đ&atilde; đi v&agrave;o tiềm thức của bao thế hệ người Việt, ch&uacute;ng ta ấn tượng về ch&egrave;o qua những c&acirc;u ca dao:</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&ldquo;<em>Ăn no rồi lại nằm kho&egrave;o</em></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;"><em>Nghe giục trống ch&egrave;o bế bụng đi xem</em></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;"><em>Chẳng th&egrave;m ăn chả ăn nem</em></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;"><em>Th&egrave;m no cơm tẻ, th&egrave;m xem h&aacute;t ch&egrave;o</em>&rdquo;.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Trong kịch bản ch&egrave;o, c&aacute;c nh&acirc;n vật hiện ra qua những c&aacute;i t&ecirc;n, qua h&igrave;nh tượng được t&aacute;c giả tạo dựng, c&ograve;n tr&ecirc;n s&acirc;n khấu ch&egrave;o, c&aacute;c diễn vi&ecirc;n sẽ l&agrave; người lột tả c&aacute;i hay, c&aacute;i đẹp, c&aacute;i xấu, c&aacute;i &aacute;c của c&aacute;c nh&acirc;n vật đ&oacute;. Ch&egrave;o kh&ocirc;ng c&oacute; cấu tr&uacute;c cố định năm hồi một kịch như trong s&acirc;n khấu ch&acirc;u &Acirc;u m&agrave; c&aacute;c nghệ sỹ tham gia diễn ch&egrave;o thường ứng diễn. Diễn vi&ecirc;n đ&oacute;ng ch&egrave;o n&oacute;i chung l&agrave; những người kh&ocirc;ng chuy&ecirc;n, hợp nhau trong những tổ chức văn nghệ d&acirc;n gian gọi l&agrave; phường ch&egrave;o hay phường tr&ograve;... Điển h&igrave;nh l&agrave; một số nghệ sĩ như NSUT Thu Huyền, NSƯT Thảo Quy&ecirc;n, NSƯT Văn Bằng, NSUT Thu H&agrave;, NSND Đ&igrave;nh &Oacute;ng, NSND Quốc Trượng,&hellip; l&agrave; những nghệ sĩ đ&atilde; hiện thực h&oacute;a h&igrave;nh tượng c&aacute;c nh&acirc;n vật trong kịch bản ch&egrave;o.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;Ch&egrave;o sử dụng tối thiểu l&agrave; hai loại nhạc cụ d&acirc;y l&agrave; đ&agrave;n nguyệt v&agrave; đ&agrave;n nhị, đồng thời th&ecirc;m cả s&aacute;o nữa. Ngo&agrave;i ra, c&aacute;c nhạc c&ocirc;ng c&ograve;n sử dụng th&ecirc;m trống v&agrave; chũm chọe. Bộ g&otilde; nếu đầy đủ th&igrave; c&oacute; trống c&aacute;i, trống con, trống cơm, thanh la, m&otilde;. Trống con d&ugrave;ng để giữ nhịp cho h&aacute;t, cho m&uacute;a v&agrave; đệm cho c&acirc;u h&aacute;t. C&oacute; c&acirc;u n&oacute;i &ldquo;phi trống bất th&agrave;nh ch&egrave;o&rdquo; chỉ vị tr&iacute; quan trọng của chiếc trống trong đ&ecirc;m diễn ch&egrave;o. Trong ch&egrave;o hiện đại c&oacute; sử dụng th&ecirc;m c&aacute;c nhạc cụ kh&aacute;c để l&agrave;m phong ph&uacute; th&ecirc;m phần đệm như đ&agrave;n thập lục, đ&agrave;n tam thập lục, đ&agrave;n nguyệt, ti&ecirc;u v.v...</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;H&aacute;t ch&egrave;o đ&atilde; từng in đậm n&eacute;t trong tiềm thức d&acirc;n gian người Việt, kh&ocirc;ng chỉ ri&ecirc;ng với đồng bằng Bắc Bộ m&agrave; c&ograve;n tỏa rộng, vươn xa trong đời sống văn h&oacute;a - nghệ thuật đương đại của đất nước. Tuy nhi&ecirc;n, c&ugrave;ng với sự ph&aacute;t triển của x&atilde; hội, c&aacute;c loại h&igrave;nh giải tr&iacute; mới ra đời, nhiều người đ&atilde; kh&ocirc;ng c&ograve;n mặn m&agrave; với s&acirc;n khấu ch&egrave;o nữa. S&acirc;n khấu cổ truyền Việt Nam n&oacute;i chung v&agrave; nghệ thuật ch&egrave;o n&oacute;i ri&ecirc;ng dần dần mất đi vị thế của m&igrave;nh.</span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="color: #000000;">&nbsp; &nbsp; &nbsp;C&aacute;c nghi&ecirc;n cứu về ch&egrave;o n&oacute;i chung v&agrave; nghi&ecirc;n cứu về s&acirc;n khấu ch&egrave;o n&oacute;i ri&ecirc;ng c&ograve;n tồn động rất nhiều vấn đề chưa được triển khai cụ thể. Ch&iacute;nh v&igrave; vậy m&agrave; c&aacute;c kịch bản ch&egrave;o đang dần biến mất, nghệ thuật s&acirc;n khấu ch&egrave;o đang dần bị l&atilde;ng qu&ecirc;n bởi sự ph&aacute;t triển nhanh ch&oacute;ng của x&atilde; hội. Ch&egrave;o cần c&oacute; sự th&iacute;ch nghi nhất định với thời cuộc để tr&aacute;nh bị rơi v&agrave;o ho&agrave;n cảnh như một di sản phi vật thể chỉ để bảo tồn, tr&aacute;nh l&agrave;m mất đi một trong những h&igrave;nh thức nghệ thuật kể chuyện bằng s&acirc;n khấu ti&ecirc;u biểu nhất của d&acirc;n tộc.</span></p> </div> <div id="sub-question-2" class="box-question top20"> <p><span style="color: #000000;"><strong> Chuẩn bị nghe</strong></span></p> <p><span style="color: #000000;">- Một số ch&uacute; &yacute; khi lắng nghe b&agrave;i n&oacute;i của người kh&aacute;c:</span></p> <p><span style="color: #000000;">- T&igrave;m hiểu trước về vấn đề của người n&oacute;i;</span></p> <p><span style="color: #000000;">- Tập trung lắng nghe b&agrave;i n&oacute;i;</span></p> <p><span style="color: #000000;">- Nhận x&eacute;t về giọng điệu, ng&ocirc;n ngữ v&agrave; cử chỉ của người n&oacute;i;</span></p> <p><span style="color: #000000;">- C&oacute; thể n&ecirc;u c&acirc;u hỏi nếu thấy thắc mắc.</span></p> <div style="text-align: center; margin-top: 15px; margin-bottom: 15px;"><span style="color: #000000;"><!-- lgh-detail-inject-middle-content --></span></div> </div> <div id="sub-question-3" class="box-question top20"> <p><span style="color: #000000;"><strong> Thảo luận</strong></span></p> <p><span style="color: #000000;">Học sinh tự thực h&agrave;nh.</span></p> <p><span style="color: #000000;">CoLearn.vn</span></p> </div> <div id="end_sub_question_nav"></div> </div>
Xem lời giải bài tập khác cùng bài