3. Tổng kết về ngữ pháp (tiếp theo)
Soạn bài Tổng kết về ngữ pháp (tiếp theo) siêu ngắn
<div id="box-content">
<div id="before_sub_question_nav"></div>
<div style="height: auto !important;" data-id="sp-target-div-outstream"><span style="color: #000000;"><strong>Phần C </strong><strong>THÀNH PHẦN CÂU</strong></span></div>
<div id="sub-question-1" class="box-question top20">
<p class="bodytext40"><span style="color: #000000;"><strong>I. THÀNH PHẦN CHÍNH VÀ THÀNH PHẦN PHỤ</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 1 (trang 145 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Thành phần chính của câu:</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Chủ ngữ (CN): Nếu chủ thể (của hành động, trạng thái, tính chât...) được nói đến ở vị ngữ. CN thường đứng trước VN.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Vị ngữ (VN): Nêu đặc trưng (hành động, trạng thái, tính chất...) của chủ thể nói đến ở CN, VN thường đứng sau CN.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Thành phần phụ của câu:</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Trạng ngữ (TrN): Thường đứng ở đầu câu, nếu hoàn cảnh không gian, thời gian, cách thức, phương tiện, nguyên nhân, mục đích.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Khởi ngữ (KhN) (đề ngữ): Thường đứng trước chủ ngữ, nêu lên đề tài của câu nói.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 2 (trang 145 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">a) Đôi càng tôi // mẫm bóng</span></p>
<p><span style="color: #000000;"> CN VN</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Sau một hổi trống thúc vang dội cả lòng tôi, /</span></p>
<p><span style="color: #000000;">TN</span></p>
<p><span style="color: #000000;">mấy người học trò cũ // đến sếp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"> CN VN</span></p>
<p><span style="color: #000000;">b) Còn tấm gương bằng thủy tinh tráng bạc,/ nó //</span></p>
<p><span style="color: #000000;"> KN CN</span></p>
<p><span style="color: #000000;">vẫn là người bạn trung thực, chân thành, thẳng thắn, không hề nói dối, cũng không bao giờ biết nịnh hót hay độc ác.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"> VN</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>II. THÀNH PHẦN BIỆT LẬP</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 1 (trang 145 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Các thành phần biệt lập</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Thành phần tình thái: dùng để thể hiện thái độ của người nói đối với sự vật được nói đến.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Thành phần gọi - đáp: dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Thành phần phụ chú: dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung của câu.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">=> Cách nhận biết: chúng không tham gia trực tiếp vào sự việc trong câu.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 2 (trang 145 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">a) có lẽ: tình thái</span></p>
<p><span style="color: #000000;">b) ngẫm ra: tình thái</span></p>
<p><span style="color: #000000;">c) dừa xiêm thấp lè tè: phụ chú</span></p>
<p><span style="color: #000000;">d) bẩm: gọi - đáp; có khi: tình thái</span></p>
<p><span style="color: #000000;">e) ơi: gọi - đáp</span></p>
</div>
<div id="sub-question-2" class="box-question top20">
<p><span style="color: #000000;"><strong> Phần D </strong><strong>CÁC KIỂU CÂU</strong></span></p>
</div>
<div id="sub-question-3" class="box-question top20">
<p><span style="color: #000000;"><strong> Phần I </strong><strong>CÂU ĐƠN</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 1 (trang 146 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">CN, VN (dấu // phân cách CN và VN)</span></p>
<p><span style="color: #000000;">a) Nhưng nghệ sĩ // không ghi lại cái đã có rồi mà muốn nói một điều gì mới mẻ.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">b) Không, lời gửi của một Nguyễn Du, một Tôn-xtôi cho nhân loại // phức tạp hơn, cũng phong phú và sâu sắc hơn.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">c) Nghệ thuật // là tiếng nói của tình cảm.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">d) Tác phẩm // vừa là kết tinh tâm hồn người sáng tác, vừa là một sợi dây truyền cho mọi người sự sống mà nghệ sĩ mang trong lòng.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">e) Anh // thứ sáu và cũng tên Sáu.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 2 (trang 147 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Đoạn a:</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Có tiếng nói léo xéo ở gian trên.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Tiếng mụ chủ...</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Đoạn b: Một anh thanh niên hai mươi bảy.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Đoạn c:</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Những ngọn đèn điện trên quãng trường lung linh như những ngôi sao trong câu chuyện cổ tích nói về những xứ sở thần tiên.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Hoa trong công viên.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Những quả bóng sút vô tội vạ của bọn trẻ con trong một góc phố.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Tiếng rao của một bà bán xôi sáng có cái nón đội trên đầu.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Chao ôi, có thể là tất cả những cái dù.</span></p>
<div style="text-align: center; margin-top: 15px; margin-bottom: 15px;"><span style="color: #000000;"><!-- lgh-detail-inject-middle-content --></span></div>
</div>
<div id="sub-question-4" class="box-question top20">
<p><span style="color: #000000;"><strong> Phần II </strong><strong>CÂU GHÉP</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 1 (trang 147 SGK Ngữ văn 9, tập 2</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">a) Anh gửi vào tác phẩm một lá thư, một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một phần của mình góp vào đời sông chung quanh. </span></p>
<p><span style="color: #000000;">b) Nhưng vì bom nổ gần, Nho bị choáng. </span></p>
<p><span style="color: #000000;">c) Ông lão vừa nói vừa chăm chăm nhìn vào cái bộ mặt lì xì của người bà con bên ngoại dãn ra vì kinh ngạc ẩy mà ông lão hả hê cả lòng. </span></p>
<p><span style="color: #000000;">d) Còn nhà họa sĩ và cô gái cũng nín bặt, vì cảnh trước mặt bỗng hiện lên đẹp một cách kì lạ. </span></p>
<p><span style="color: #000000;">e) Để người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái. </span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 2 (trang 148 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">- (a): quan hệ bổ sung</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- (b): quan hệ nguyên nhân – hệ quả</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- (c): quan hệ bổ sung</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- (d): quan hệ hệ quả - nguyên nhân</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- (e): quan hệ mục đích - điều kiện.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 3 (trang 148 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Câu a: Quan hệ tương phản.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Câu b: Quan hệ bổ sung.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Câu c: Quan hệ điều kiện - giả thiết.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 4 (trang 149 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Từ cặp câu đơn thứ nhất:</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Nguyên nhân: Vì quả bom tung lên và nổ trên không nên hầm của Nho bị sập.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Điều kiện: Nếu quả bom tung lên và nổ trên không thì hầm của Nho bị sập.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Từ cặp câu đơn thứ hai:</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Tương phản: Quả bom nổ khá gần nhưng hầm của Nho không bị sập.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Nhượng bộ: Hầm của Nho không bị sập, tuy quả bom nổ khá gần.</span></p>
</div>
<div id="sub-question-5" class="box-question top20">
<p><span style="color: #000000;"><strong> Phần III </strong></span></p>
<div style="margin-bottom: 10px; clear: both;">
<p><span style="color: #000000;"><strong>III. BIẾN ĐỔI CÂU</strong></span></p>
</div>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 1 (trang 149 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Các câu rút gọn '</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Quen rồi.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Ngày nào ít: ba lần.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 2 (trang 149 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Những câu được tách ra từ một bộ phận của câu đứng trước:</span></p>
<p><span style="color: #000000;">a) Và làm việc đó có khi suốt đêm.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">b) Thường xuyên.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">c) Một dấu hiệu chẳng lành.</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Tác giả chú ý tách ra thành câu riêng để nhấn mạnh, gây ấn tượng cho điều muốn miêu tả, muốn khẳng định.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 3 (trang 149 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Biến đổi thành câu bị động</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><em>a) </em>⟶ Đồ gốm được người thợ thủ công Việt Nam làm ra khá sớm.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><em>b) </em>⟶ Một cây cầu lớn sẽ được (tỉnh ta) bắc qua khúc sông này.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><em>c) </em> ⟶ Những ngôi đền ấy đã dược (người ta) dựng lên từ hàng trăm năm trước.</span></p>
<p class="heading50"><span style="color: #000000;"><strong>IV. CÁC KIỂU CÂU ỨNG VỚI NHỮNG MỤC ĐÍCH GIAO TIẾP KHÁC NHAU</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 1 (trang 150 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Các câu hỏi</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Ba con, sao con không nhận?</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Sao con biết là không phải?</span></p>
<p><span style="color: #000000;">Các câu trên đều dùng để hỏi.</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 2 (trang 150 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Các câu cầu khiến</span></p>
<p><span style="color: #000000;">a)</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Ớ nhà trông em nhá! (ra lệnh)</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Đừng có đi đâu đấy. (ra lệnh)</span></p>
<p><span style="color: #000000;">b) </span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Thì má cứ kêu đi. (yêu cầu)</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Vô ăn cơm! (yêu cầu)</span></p>
<p><span style="color: #000000;">- Cơm chín rồi! (yêu cầu - vốn là câu trần thuật được dùng gián tiếp làm câu cầu khiến).</span></p>
<p><span style="color: #000000;"><strong>Trả lời câu 3 (trang 151 SGK Ngữ văn 9, tập 2)</strong></span></p>
<p><span style="color: #000000;">Câu nói của nhân vật anh Sáu có hình thức câu nghi vấn nhưng dùng với mục đích cảm thán. Anh giận quá và không kịp suy nghĩ xác nhận điều đó.</span></p>
</div>
<div id="end_sub_question_nav"></div>
</div>
Xem lời giải bài tập khác cùng bài