Trong cuộc sống, ai cũng mong muốn được sống trong môi trường tốt đẹp và trở thành người có ích. Tuy nhiên, cuộc sống không phải lúc nào cũng thuận lợi, mà luôn có những lúc khó khăn, bất công hay cám dỗ. Chính vì vậy, điều quan trọng là con người phải biết giữ vững phẩm chất cao đẹp của mình trong mọi hoàn cảnh. Phẩm chất ấy có thể là lòng trung thực, lòng nhân ái, ý chí, trách nhiệm, sự dũng cảm, hay tinh thần sống vì người khác. Những phẩm chất đó không chỉ làm cho một con người trở nên đáng quý, mà còn tạo nên giá trị cho cả cộng đồng.

Giữ vững phẩm chất cao đẹp nghĩa là cho dù cuộc sống có lúc khắc nghiệt, ta vẫn không đánh mất cái gốc của mình. Ví dụ, trong học đường, “phẩm chất cao đẹp” có thể hiểu đơn giản là trung thực trong học tập, lễ phép với mọi người và biết yêu thương, giúp đỡ bạn bè. Nhưng thực tế, không phải lúc nào người ta cũng dễ dàng làm được điều đúng đắn. Trong một bài kiểm tra, chỉ cần quay sang nhìn bài bạn là có thể “ăn điểm” nhanh chóng, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc đánh mất sự trung thực. Sự lựa chọn nhỏ ấy lại thể hiện rất rõ nhân cách của một người.

Cuộc sống ngoài kia cũng vậy. Có những người rất nghèo nhưng vẫn sống lương thiện, không vì miếng cơm manh áo mà làm điều trái đạo lí. Anh Nguyễn Văn Bình, một công nhân thu gom rác ở Hà Nội, từng trả lại chiếc ví chứa hàng trăm triệu đồng cho người đánh rơi, dù gia đình anh đang thiếu thốn. Hành động đó không phải ai cũng làm được, và chính nó khiến mọi người thêm tin rằng phẩm chất cao đẹp không phụ thuộc vào hoàn cảnh giàu nghèo, mà phụ thuộc vào cái tâm mỗi người.

Lịch sử dân tộc cũng có rất nhiều tấm gương cho thấy sự kiên định về phẩm chất là điều vô cùng đáng quý. Như Võ Thị Sáu, dù bị giặc bắt và chịu tra khảo nhưng vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ, không chịu khai báo đồng đội. Hay trong văn học, nhân vật Tnú trong truyện “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành cũng là người giữ trọn lòng trung thành với cách mạng. Anh bị giặc tra tấn dã man, đốt cháy mười đầu ngón tay, nhưng vẫn không khuất phục. Những nhân vật như thế khiến người đọc cảm nhận được ý nghĩa thật sự của phẩm chất con người: càng trong gian khổ, phẩm chất càng sáng hơn.

Không chỉ trong chiến tranh hay hoàn cảnh đặc biệt, ngay trong cuộc sống thường nhật, phẩm chất cao đẹp còn thể hiện ở thái độ sống có trách nhiệm và biết nghĩ cho người khác. Những bác sĩ trong đại dịch Covid-19 là ví dụ điển hình. Họ làm việc căng thẳng, không về nhà hàng tháng trời, đối mặt nguy hiểm, nhưng vẫn đặt sức khỏe cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân. Chính những hành động như vậy làm xã hội trở nên tốt đẹp hơn.

Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng giữ được phẩm chất trong mọi hoàn cảnh là điều không dễ. Có người vì quá nghèo nên sa vào tệ nạn, có người vì áp lực học hành mà gian lận, có người vì cám dỗ mà đánh mất lương tâm. Nhưng đó chính là lúc phẩm chất bị thử thách. Người có bản lĩnh sẽ biết dừng lại, chọn cái đúng, dù con đường đó khó hơn.

Là học sinh thế hệ mới, chúng ta cần rèn luyện phẩm chất ngay từ bây giờ. Bắt đầu từ những việc nhỏ như nói lời thật, tôn trọng người khác, giữ lời hứa, giúp đỡ người gặp khó, hay đơn giản là không bỏ cuộc trước những môn học mình sợ. Những điều tưởng nhỏ ấy chính là nền tảng để mai này ta trở thành người có giá trị.

Vậy, phẩm chất khiến con người khác biệt với nhau và khiến xã hội tốt đẹp hơn. Hoàn cảnh có thể thay đổi, nhưng phẩm chất thì phải giữ vững. Người giữ được phẩm chất trong mọi hoàn cảnh chính là người mạnh mẽ, đáng tin, đáng trân trọng và xứng đáng được gọi là “đẹp”.