Mở bài:
Quê hương chính là nơi chôn rau cắt rốn của ta, là nơi cho ta cội nguồn, gốc rễ bền chặt. Từ ngày xưa, tình yêu quê hương – tình cảm thiêng liêng luôn là nguồn mạch quán thông kim cổ, đông tây. Là mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn trí óc ta gắn với truyền thống tự hào, tinh thần tự tôn của dân tộc. Chúng ta dễ dàng bắt gặp tình yêu quê hương được gửi gắm qua các bài thơ. Trong đó nổi bật là bài thơ “Bài học đầu cho con” của Đỗ Trung Quân.
Thân Bài:
Giới thiệu về tác phẩm:
Bài Học Đầu Cho Con là một bài thơ của Đỗ Trung Quân và còn được biết đến với cái tên Quê hương. Bài thơ này được đăng lần đầu năm 1986 trên báo Khăn quàng đỏ. Vào những năm ấy nó đã rất nổi tiếng và được nhiều thế hệ yêu thích. Bài thơ này lúc đầu được làm đề tặng bé Quỳnh Anh là con của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.
Luận điểm 1:
Hình ảnh quê hương hiện lên với những câu hỏi ngây ngô của nhân vật trữ tình:
Quê hương là gì hở mẹMà cô giáo dạy phải yêuQuê hương là gì hở mẹAi đi xa cũng nhớ nhiều
Bài học đầu cho con được cất lên bằng những câu thơ giản dị và thân thương. Đó là câu hỏi rất đỗi ngọt ngào và nặng lòng. Quê hương là gì? Là gì mà ai đi xa cũng nhớ. Chỉ với một câu hỏi tu từ nhưng lại chứa đựng biết bao nhiêu ý nghĩa trong đó.
Luận điểm 2:
Những hình ảnh bình dị gợi nhắc về quê hương dần dần hiện lên:
Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay
Tác giả so sánh Quê Hương với Chùm Khế Ngọt và So sánh Quê hương với đường đi học,con diều biếc,cầu tre nhỏ
+ So sánh với Chùm Khế Ngọt: -> QH là những kỷ niệm tuổi thơ hằn sâu trong ký ức, quê hương là những tháng ngày vui đùa cùng lũ bạn, là vị ngọt thân quen còn đọng nơi đầu lưỡi
+ So sánh với Con đường đi học: -> QH là những gì không gian thân quen và gần gũi nhất, gần gũi và bình dị nhất, gắn bó với ta
Tác giả so sánh Quê hương với những điều thân quen bình dị nhất
=> Nhờ biện pháp tu từ so sánh trên mà người đọc cảm nhận quê hương không trừu tượng xa lạ mà trở nên gần gũi, thân thiết với tuổi thơ. Cũng qua biện pháp tu từ so sánh trên mà người đọc cảm nhận tình yêu quê hương của tác giả chân thành, mộc mạc……
Khế ngọt là một trong những thức quà quê giản dị nhưng lại là ký ức tuổi thơ của biết bao đứa trẻ. Cái vị thanh mát của khế cũng đã làm than mát lòng ta. Nó cũng mang hương vị của những câu ca dao, cổ tích, và cũng là dư vị của tình nghĩa con người. Và đó chính là quê hương là nơi ta được sinh ra và lớn lên.
Chính nơi ấy ta cũng đã đi qua các con đường bớm rợp vàng bay. Hình ảnh những con bướm vàng cũng vô cùng gần gũi và chân thực. Nó là đặc sắc của làng quê mà thành phố khó lòng có được. Điều này làm ta liên tưởng tới hình ảnh quê hương trong bài thơ của Giang nam. Cũng làm ta nhớ tới những câu thơ của Huy Cận.
Quê hương là con diều biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven sông
Bài học đầu cho con cũng dạy con rằng, quê hương là con diều biếc. Nó bình dị và cứ thế chao nghiêng trên bầu trời của tuổi thơ. Và quê hương cũng là những cánh đồng bát ngát hương lúa. Và cũng là con đò nhỏ khua nước bên sông. Đó là những hình ảnh vô cùng bình dị và tinh tế.
Trích khổ cuối
“Quê hương” hai từ “thiêng liêng” nhất của một đời người. Nó là mảnh đất chào đón sự khởi đầu của cuộc đời, một sinh linh. Con người ta không thể có hai quê hương cũng như không thể có hai người mẹ. Mảnh đất quê hương yêu dấu mà nơi ấy cho ta hạt gạo ta ăn, ngụm nước ta uóng, là nơi đã đón nhận những bước chân chập chững đầu đời. Quê hương ấm áp, ngọt ngào như dòng sữa mẹ, nuôi lớn ta từng ngày, từng ngày. Với Đỗ Trung Quân “Quê hương” thân thương là thế. “yêu dấu là thế. Từ “chỉ một” như muốn nhắc nhở chúng ta, quê hương là duy nhất, nếu ai mà không nhớ quê hương, người đó sẽ không thể lớn nổi thành người”. “không lớn nổi không phải là cơ thể không lớn lên, không phải là con người ta cứ bé mãi, mà “không lớn nổi” có nghĩa là không trưởng thành một con người thật sự. Người mà không nhớ về cội nguồn, gốc rễ, ăn cháo đá bát thì người đó không có đạo đức, không xứng đáng là một con người. Với tất cả chúng ta, quê hương là một thứ gì đó gần gũi đến kỳ lạ. Như khi ta ăn một trái lê, ngửi một bông hoa, vị thơm ngọt của nó gợi nhắc ta về với quê hương; nơi có những cánh đồng trải dài xa mãi, những bãi cỏ xanh thơm mùi thảo mộc, những chiều hoàng hôn bình yên, ta ngồi nhìn gió hát. Dù có đi đâu xa, hơi thở của quê hương vẫn bên ta, để ta luôn có một góc nhỏ bình yên với tâm hồn. Khi ta lớn lên, ta ra đi, bon chen, lặn lội trên đường đời. Bao nhiêu mệt mỏi, bao nhiêu tủi hờn, ấm ức, ta vẫn cố chịu, để rồi khi trở về nhìn thấy rặng tre đầu làng, con đê trước sông và nhận ra mái nhà thân quen của ta đâu đó trong xóm, ta lại bật khóc, tiếng khóc vỡ òa ra vì để trú hết tủi hờn, đau buồn, tiếng khóc vờ vì một niềm hạnh phúc vô bờ bến. Ôi ! Sao mà yêu thương thế!
Kết bài
Quê hương” hai từ “thiêng liêng” nhất của một đời người. Nó là mảnh đất chào đón sự khởi đầu của cuộc đời, một sinh linh. Con người ta không thể có hai quê hương cũng như không thể có hai người mẹ. Mảnh đất quê hương yêu dấu mà nơi ấy cho ta hạt gạo ta ăn, ngụm nước ta uống, là nơi đã đón nhận những bước chân chập chững đầu đời.